Hiện nay, affiliate marketing đang được xem là một trong những xu hướng kiếm tiền online nổi bật hiện nay, phổ biến nhờ khả năng tạo thu nhập mà không cần vốn lớn hay sở hữu sản phẩm. Rất nhiều blogger, content creator và SEOer lựa chọn affiliate như một hướng đi lâu dài trong bối cảnh thương mại điện tử ngày càng phát triển. Tuy nhiên affiliate là gì? Mô hình tiếp thị liên kết thực sự hoạt động ra sao và liệu có thật sự phù hợp với bạn?
Mục lục bài viết
Affiliate là gì?
Affiliate (Affiliate partner hoặc publisher) là cá nhân hoặc tổ chức tham gia quảng bá sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp và nhận hoa hồng khi tạo ra đơn hàng hoặc hành động hợp lệ. Affiliate không trực tiếp bán sản phẩm mà đóng vai trò trung gian trong quá trình tiếp cận khách hàng. Khi khách hàng nhấp vào link affiliate và mua hàng thành công, affiliate sẽ nhận được hoa hồng. Hoa hồng cao hay thấp tùy vào từng sản phẩm và từng nền tảng.
Chẳng hạn. khi bạn tham gia Shopee affiliate, bạn sẽ nhận được link riêng cho từng sản phẩm. Bạn đăng link này lên Facebook, blog hoặc TikTok. Nếu có người mua hàng từ link đó, bạn sẽ được Shopee trả hoa hồng. Các nền tảng như Lazada, Tiki hay Amazon cũng hoạt động theo nguyên tắc tương tự.
Tổng quan mô hình affiliate marketing
Mô hình affiliate marketing là mô hình kinh doanh dựa trên việc chia sẻ doanh thu giữa nhà cung cấp và người giới thiệu sản phẩm. Thay vì tự bỏ chi phí quảng cáo cho từng đơn hàng, doanh nghiệp chỉ trả hoa hồng khi có kết quả thực tế phát sinh như đơn hàng, đăng ký hoặc hành động hợp lệ. Điều này giúp cả hai bên cùng có lợi: doanh nghiệp tăng doanh số, còn affiliate có cơ hội kiếm tiền mà không cần sở hữu sản phẩm.
1. Các thành phần cốt lõi của mô hình affiliate marketing là gì?
Để mô hình affiliate marketing hoạt động hiệu quả, cần có sự tham gia của 4 thành phần chính, mỗi bên giữ một vai trò riêng nhưng liên kết chặt chẽ với nhau.
- Advertiser: Đây là doanh nghiệp hoặc cá nhân sở hữu sản phẩm, dịch vụ. Advertiser chịu trách nhiệm tạo sản phẩm, xây dựng trang bán hàng, xử lý thanh toán, giao hàng và trả hoa hồng cho affiliate khi có kết quả hợp lệ.
- Affiliate: Người quảng bá sản phẩm của advertiser thông qua các kênh online như website, blog, mạng xã hội hoặc nền tảng video. Affiliate không trực tiếp bán hàng mà tập trung tạo nội dung, thu hút người dùng và dẫn họ đến trang bán hàng bằng link affiliate.
- Customer: Khách hàng là người tiếp cận nội dung của affiliate, click vào link giới thiệu và thực hiện mua hàng hoặc hành động theo yêu cầu. Khách hàng không phải trả thêm chi phí nào khi mua qua link affiliate.
- Affiliate network: Đây là hệ thống kết nối advertiser và affiliate. Nền tảng này cung cấp link theo dõi, ghi nhận đơn hàng, quản lý hoa hồng và thanh toán. Một số affiliate network phổ biến hiện nay có thể kể đến như Shopee Affiliate, Accesstrade, MasOffer hay Amazon Associates.
2. Sơ đồ mô hình affiliate marketing
Luồng hoạt động của mô hình affiliate marketing diễn ra khá đơn giản và rõ ràng.
- Affiliate đăng ký chương trình tiếp thị liên kết và lấy link affiliate của sản phẩm hoặc dịch vụ muốn quảng bá. Mỗi link này đều được gắn mã theo dõi riêng cho từng affiliate.
- Sau đó, người dùng click vào link affiliate thông qua bài viết, video, bài đăng mạng xã hội hoặc email do affiliate chia sẻ. Hệ thống sẽ ghi nhận lượt click thông qua cookie.
- Khi phát sinh đơn hàng hoặc hành động hợp lệ, hệ thống affiliate network sẽ xác nhận giao dịch đó có xuất phát từ link của affiliate hay không.
- Cuối cùng, người tiếp thị liên kết nhận hoa hồng theo mức đã được quy định sẵn trong chương trình affiliate. Hoa hồng sẽ được tổng hợp và thanh toán theo chu kỳ của nền tảng.
Các hình thức hoa hồng trong affiliate marketing
Trong affiliate marketing, hoa hồng là nguồn thu nhập chính của affiliate. Tùy vào mục tiêu của doanh nghiệp, mỗi chương trình affiliate sẽ áp dụng cách trả hoa hồng khác nhau. Hiểu rõ từng hình thức hoa hồng giúp affiliate lựa chọn đúng sản phẩm, dự đoán thu nhập và xây dựng chiến lược nội dung phù hợp.
1. CPS (Cost Per Sale)
CPS (Cost Per Sale) là hình thức hoa hồng phổ biến nhất trong affiliate marketing. Với CPS, affiliate chỉ nhận hoa hồng khi có đơn hàng được thanh toán thành công.
Hoa hồng CPS thường được tính theo phần trăm giá trị đơn hàng hoặc số tiền cố định cho mỗi đơn. Ví dụ, một sản phẩm có giá 1.000.000 đồng với mức hoa hồng 5%, affiliate sẽ nhận được 50.000 đồng cho mỗi đơn hàng thành công.
Đối với affiliate, con số cần quan tâm nhất trong CPS là:
- Giá sản phẩm: Giá càng cao, hoa hồng tiềm năng càng lớn.
- Tỷ lệ hoa hồng (%): Tỷ lệ này ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập người tiếp thị liên kết.
- Tỷ lệ chuyển đổi: Số người mua hàng trên tổng lượt click.
CPS phù hợp với affiliate làm nội dung review, so sánh sản phẩm hoặc hướng dẫn mua hàng vì mục tiêu cuối cùng là thuyết phục người dùng mua.
2. CPA (Cost Per Action)
CPA (Cost Per Action) là hình thức hoa hồng trả tiền khi người dùng thực hiện một hành động cụ thể, không nhất thiết phải mua hàng. Hành động này có thể là đăng ký tài khoản, tải ứng dụng, điền form hoặc xác minh thông tin.
Trong CPA, hoa hồng thường được tính theo số tiền cố định cho mỗi hành động hợp lệ. Ví dụ, mỗi lượt đăng ký thành công được trả 20.000 - 50.000 đồng.
Với affiliate, các con số quan trọng trong CPA bao gồm:
- Số lượt click.
- Tỷ lệ hoàn thành hành động.
- Mức tiền trả cho mỗi action.
CPA thường dễ tạo chuyển đổi hơn CPS vì người dùng không cần bỏ tiền, nhưng tổng thu nhập sẽ phụ thuộc vào việc bạn tạo được bao nhiêu lượt hành động hợp lệ.
3. CPL (Cost Per Lead)
CPL (Cost Per Lead) là một dạng cụ thể của CPA, trong đó affiliate nhận hoa hồng khi thu thập được thông tin khách hàng tiềm năng online cho doanh nghiệp như email, số điện thoại hoặc đăng ký tư vấn.
Hoa hồng CPL thường dao động từ vài nghìn đến vài chục nghìn đồng cho mỗi lead, tùy vào chất lượng và lĩnh vực. Ví dụ, một lead đăng ký tư vấn bảo hiểm có thể được trả 30.000 - 100.000 đồng.
Đối với affiliate, các chỉ số quan trọng trong CPL là:
- Số lượng lead hợp lệ.
- Yêu cầu chất lượng lead (thông tin thật, đúng tiêu chí).
- Tỷ lệ bị hủy lead.
CPL phù hợp với affiliate làm website, blog hoặc chạy nội dung giáo dục, hướng dẫn, vì dễ thuyết phục người dùng để lại thông tin hơn là mua ngay.
4. CPC (Cost Per Click)
CPC (Cost Per Click) là hình thức hoa hồng trả tiền dựa trên số lượt click vào link affiliate, không yêu cầu người dùng mua hàng hay thực hiện hành động nào thêm.
Mỗi lượt click sẽ được trả một số tiền cố định, thường khá thấp, ví dụ từ 200 - 2.000 đồng/click. Do đó, affiliate cần tạo lượng traffic lớn để có thu nhập đáng kể.
Với CPC, các con số ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập affiliate gồm:
- Số lượt click.
- Mức tiền trả cho mỗi click.
- Chất lượng traffic (tránh click ảo).
CPC phù hợp với các website có lượng truy cập cao hoặc nội dung tin tức, nhưng hiện nay ít phổ biến hơn so với CPS và CPA do rủi ro click gian lận.
.jpg "Affiliate marketing")
Ưu điểm và nhược điểm của affiliate marketing
Hiểu rõ được hai mặt của mô hình tiếp thị liên kết giúp bạn đánh giá đúng kỳ vọng, tránh sai lầm có thể kiếm tiền nhanh và lựa chọn được hướng đi phù hợp với mục tiêu cá nhân.
1. Ưu điểm của affiliate marketing
Affiliate marketing được nhiều người lựa chọn bởi mô hình đơn giản, rào cản tham gia thấp và khả năng mở rộng thu nhập trong dài hạn. Dưới đây là những ưu điểm nổi bật nhất.
- Không cần sản phẩm: Affiliate không cần tự tạo hay sở hữu sản phẩm. Bạn chỉ đóng vai trò giới thiệu sản phẩm của doanh nghiệp đến khách hàng. Điều này giúp người mới kinh doanh tránh được các rủi ro về tồn kho, lỗi sản phẩm hoặc vốn chết.
- Không cần kho bãi: Toàn bộ các khâu như lưu kho, đóng gói, vận chuyển, đổi trả đều do nhà cung cấp xử lý. Người tiếp thị liên kết chỉ tập trung vào nội dung và marketing, không phải lo các vấn đề vận hành phức tạp.
- Chi phí đầu tư thấp: So với các mô hình kiếm tiền online khác như kinh doanh thương mại điện tử, dropshipping hay chạy quảng cáo, affiliate marketing không đòi hỏi vốn lớn. Bạn có thể bắt đầu gần như miễn phí với blog cá nhân, mạng xã hội hoặc kênh nội dung sẵn có. Chi phí chủ yếu là thời gian và công sức xây dựng nội dung.
- Linh hoạt thời gian, địa điểm: Affiliate có thể làm việc ở bất kỳ đâu, bất kỳ thời điểm nào miễn là có internet. Bạn có thể làm affiliate toàn thời gian hoặc xem đây là nguồn thu nhập phụ, rất phù hợp với sinh viên, dân văn phòng hoặc freelancer.
2. Nhược điểm của affiliate marketing
Bên cạnh những lợi thế, affiliate marketing cũng tồn tại không ít hạn chế mà người mới cần hiểu rõ trước khi bắt đầu.
- Phụ thuộc nền tảng: Affiliate phải tuân theo chính sách của các nền tảng affiliate và nhà cung cấp. Nếu nền tảng thay đổi điều khoản, khóa tài khoản hoặc ngừng chương trình, thu nhập của affiliate có thể bị ảnh hưởng ngay lập tức.
- Cạnh tranh cao: Hiện nay, affiliate marketing có mức độ cạnh tranh rất cao, đặc biệt ở các ngành hot như mỹ phẩm, tài chính, sức khỏe hay thương mại điện tử. Nhiều người cùng quảng bá một sản phẩm khiến việc lên top, tạo chuyển đổi trở nên khó khăn hơn nếu không có chiến lược nội dung rõ ràng.
- Hoa hồng có thể thay đổi: Mức hoa hồng affiliate không cố định. Doanh nghiệp có thể giảm hoa hồng, thay đổi điều kiện tính thưởng hoặc ngừng trả hoa hồng cho một số sản phẩm. Điều này khiến thu nhập affiliate không hoàn toàn chủ động.
- Cần thời gian xây dựng nội dung/traffic: Affiliate marketing không phải mô hình kiếm tiền nhanh. Để có thu nhập ổn định, bạn cần thời gian xây dựng nội dung, tăng traffic và tạo niềm tin với người đọc. Với nhiều người mới, giai đoạn đầu có thể chưa tạo ra thu nhập ngay, dễ dẫn đến nản và bỏ cuộc.
Cách làm affiliate marketing cho người mới bắt đầu
Affiliate marketing không đơn thuần là việc lấy link rồi chia sẻ. Để tạo ra thu nhập ổn định và bền vững, cần có chiến lược rõ ràng từ nền tảng, sản phẩm đến nội dung và tối ưu chuyển đổi. Dưới đây là quy trình làm affiliate marketing được nhiều người áp dụng hiệu quả.
Bước 1: Chọn thị trường ngách phù hợp
Thị trường ngách là chủ đề cốt lõi bạn tập trung làm nội dung và triển khai affiliate. Chọn đúng ngách giúp nội dung có chiều sâu, dễ xây dựng uy tín và tăng tỷ lệ chuyển đổi trong dài hạn.
Một ngách affiliate hiệu quả thường:
- Có nhu cầu mua thực tế.
- Có nhiều sản phẩm affiliate để lựa chọn.
- Phù hợp với kiến thức, trải nghiệm hoặc khả năng nghiên cứu của bạn.
Ví dụ: chăm sóc cá nhân, đồ gia dụng, công nghệ phổ thông, giáo dục online, sức khỏe - đời sống. Khi đã xác định ngách rõ ràng, các bước tiếp theo sẽ trở nên dễ triển khai và nhất quán hơn.
Bước 2: Chọn nền tảng affiliate phù hợp
Sau khi xác định được thị trường/ngách, bước tiếp theo là chọn nền tảng affiliate - nơi cung cấp link theo dõi, ghi nhận đơn hàng và thanh toán hoa hồng. Đây là bước nhiều người hay mắc sai lầm, dẫn đến việc chọn sản phẩm không phù hợp hoặc không tối ưu được thu nhập.
Một nền tảng affiliate marketing phù hợp cần đáp ứng:
- Có sản phẩm đúng với ngách đã chọn.
- Chính sách hoa hồng minh bạch, ổn định.
- Hệ thống theo dõi đơn hàng rõ ràng.
- Thanh toán đúng hạn, có lịch sử uy tín.
Ví dụ, nếu bạn làm nội dung về tiêu dùng phổ thông và mua sắm online, các nền tảng như Shopee Affiliate, Lazada Affiliate hoặc Tiki Affiliate sẽ phù hợp hơn. Ngược lại với các ngách dịch vụ, giáo dục hay sản phẩm số, các affiliate network trung gian sẽ là lựa chọn hợp lý. Chọn đúng nền tảng ngay từ đầu giúp bạn tiết kiệm thời gian, tránh làm lại từ đầu và xây dựng hệ thống affiliate ổn định hơn.
Bước 3: Chọn sản phẩm affiliate uy tín
Sản phẩm là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin của người đọc. Affiliate hiệu quả không chạy theo hoa hồng cao mà ưu tiên sản phẩm có giá trị thật và thương hiệu rõ ràng. Khi lựa chọn sản phẩm affiliate marketing, bạn cần xem xét:
- Đánh giá và phản hồi từ người dùng thực tế.
- Mức giá so với thị trường.
- Tính ổn định của hoa hồng.
- Chính sách hậu mãi của nhà cung cấp.
Sản phẩm càng phù hợp với nhu cầu thực tế của người đọc, khả năng phát sinh đơn hàng càng cao, đồng thời giúp bạn xây dựng uy tín lâu dài khi làm affiliate marketing.
Bước 4: Chọn kênh làm Affiliate
Sau khi đã xác định ngách, nền tảng và sản phẩm, bước tiếp theo là chọn kênh triển khai affiliate. Kênh là nơi bạn tiếp cận người dùng, phân phối nội dung và dẫn họ đến link affiliate. Không có kênh nào “tốt nhất cho tất cả”, mà quan trọng là phù hợp với nội dung và khả năng triển khai.
- Website/Blog: Website hoặc blog phù hợp với chiến lược dài hạn. Nội dung có thể được tối ưu SEO để tạo traffic bền vững theo thời gian. Đây là kênh thường được lựa chọn khi muốn xây dựng uy tín và tạo nguồn thu ổn định.
- Facebook: Facebook cho phép tiếp cận nhanh thông qua trang cá nhân, fanpage hoặc group. Kênh này phù hợp với nội dung chia sẻ, tư vấn, trải nghiệm. Tuy nhiên, cần hạn chế spam link và ưu tiên giá trị nội dung để giữ tương tác.
- YouTube: YouTube phù hợp với nội dung phân tích, so sánh, hướng dẫn chi tiết. Video có vòng đời dài và có thể tạo đơn hàng liên tục nếu nội dung đúng nhu cầu tìm kiếm.
- Email marketing: Email marketing phát huy hiệu quả khi đã có tệp người quan tâm. Đây là kênh giúp tăng tỷ lệ chuyển đổi nhờ khả năng chăm sóc và xây dựng mối quan hệ lâu dài với người đọc.
- TikTok: TikTok phù hợp với video ngắn, review nhanh, nội dung trực quan. Kênh này có khả năng tạo đơn trong thời gian ngắn nhưng đòi hỏi đăng tải đều và bắt trend tốt để duy trì hiệu quả.
Bước 5: Tạo nội dung thu hút người mua
Nội dung là yếu tố quyết định affiliate có tạo ra đơn hàng hay không. Thay vì chỉ giới thiệu sản phẩm, nội dung cần tập trung vào việc giải quyết vấn đề, cung cấp thông tin và tạo niềm tin cho người đọc. Một số dạng nội dung affiliate hiệu quả gồm:
- Review sản phẩm chi tiết.
- So sánh các lựa chọn trên thị trường.
- Hướng dẫn sử dụng hoặc chọn mua.
- Chia sẻ trải nghiệm thực tế.
Nội dung càng cụ thể, trung thực và sát nhu cầu thực tế, khả năng chuyển đổi càng cao. Người đọc mua hàng vì họ tin nội dung, không phải vì link affiliate.
Bước 6: Gắn link affiliate và tối ưu chuyển đổi
Gắn link affiliate không đơn giản là đặt link càng nhiều càng tốt. Nếu đặt sai vị trí hoặc không đúng ngữ cảnh, người đọc sẽ bỏ qua hoặc mất thiện cảm với nội dung. Mục tiêu của bước này là hướng người đọc đến hành động mua một cách tự nhiên và có chủ đích.
Một số nguyên tắc khi gắn link affiliate:
- Đặt link ở đúng ngữ cảnh nội dung: Link affiliate chỉ nên xuất hiện tại những điểm người đọc đã hiểu rõ vấn đề và bắt đầu cân nhắc giải pháp, chẳng hạn sau khi phân tích ưu - nhược điểm hoặc so sánh các lựa chọn.
- Không chèn link quá dày: Một bài viết affiliate chỉ nên có 2 - 3 vị trí gắn link, có thể là link đầu bài dành cho người đọc đã có ý định mua và link cuối bài dành cho người đã được thuyết phục.
- Tối ưu câu kêu gọi hành động (CTA): CTA không nên mang tính ép mua mà cần định hướng và hỗ trợ quyết định, ví dụ như “Xem giá mới nhất tại đây”, “Tham khảo đánh giá chi tiết trên gian hàng chính hãng”.
- Theo dõi hiệu quả để điều chỉnh: Dựa vào lượt click và đơn hàng phát sinh, affiliate có thể điều chỉnh vị trí link hoặc cách trình bày để tối ưu hiệu quả.
Qua bài viết của Kiến Thức 24h, có thể thấy affiliate marketing không phải là mô hình kiếm tiền nhanh mà là một hình thức kinh doanh online đòi hỏi tư duy hệ thống, sự kiên trì và chiến lược rõ ràng. Khi hiểu đúng affiliate là gì, nắm được mô hình hoạt động, cách tính hoa hồng và quy trình triển khai từ thị trường, nền tảng, sản phẩm đến nội dung và tối ưu chuyển đổi, affiliate hoàn toàn có thể trở thành một kênh tạo thu nhập ổn định và bền vững. Điểm cốt lõi của tiếp thị liên kết nằm ở giá trị nội dung và sự tin tưởng của người đọc không phải ở số lượng link được chia sẻ. Làm affiliate marketing hiệu quả là quá trình xây dựng nội dung giải quyết đúng nhu cầu, chọn sản phẩm phù hợp và tối ưu từng điểm chạm trong hành trình mua hàng.
